Vẻ đẹp mộng mơ của xứ Huế dịp đầu thu

Du khách sẽ bị hấp dẫn bởi tiết trời đầu thu xứ Huế khi bắt gặp những cơn mưa rào bất chợt qua nhanh để lại vầng trời xanh ngắt, hay vẻ đẹp của bình minh trên sông Như Ý.

Chiều về trên sông Như Ý. Đây là một nhánh nhỏ của sông Hương, tách ra ở đầu bắc của cồn Hến và chảy về hướng đông nam.

Tuy không quá nổi tiếng nhưng dòng sông Như Ý hiền hòa thu hút du khách bởi vẻ đẹp chân quê, mộc mạc.

Những ngư dân nhỏ tuổi quăng chài bắt cá trên dòng sông Như Ý.

Bình minh trên sông Như Ý.

Ngược dòng Như Ý trở lại sông Hương, du khách sẽ đến với phố cổ Bao Vinh với nét kiến trúc độc đáo tựa phố cổ Hội An.

Làn khói bạc trên dòng dông Hương gợi nhắc câu thơ “Trên sông khói trắng cho buồn lòng ai”.

Một điểm dừng chân không thể bỏ qua khi đến Huế là phá Tam Giang, nơi hội tụ của 3 con sông lớn là sông Ô Lâu, sông Hương và sông Bồ trước khi đổ ra biển qua cửa Thuận An.

Hoàng hôn sau cơn mưa trên Phá Tam Giang.

Ngoài phá Tam Giang, Đầm Sam ở huyện Phú Vang cũnglà một trong những điểm du lịch sinh thái hấp dẫn du khách.

Không chỉ hấp dẫn bởi màu hoàng hôn rực đỏ, Đầm Sam còn nổi tiếng với món cá kình, bánh khoái. Du khách có thể đi thuyền ra đầm để ngồi trên các nổi (nhà chồ) thưởng thức hải sản tươi sống và trải nghiệm cuộc sống sông quê.

Du lịch huế món ngon không thể bỏ qua

Du lịch Huế không chỉ được biết đến với những cô gái dịu dàng thướt tha, với quần thể công trình kiến trúc được đưa vào di sản hay dòng sông Hương thơ mộng mà còn được nhiều du khách nhơ đến với những món ăn mang đậm tình cảm con người miền trung. Dưới đây là 8 món ngon nổi tiếng xứ Huế:

1. Bún bò Huế

Món đầu tiên phải kể đến không thể khác ngoài Bún bò Huế đây là một trong 12 món ăn Việt Nam được xác lập Kỷ lục châu Á trong năm 2012. Ăn một tô bún bò Huế, du khách không những được thưởng thức một món ngon của vùng đất cố đô mà còn được thụ hưởng cả nét văn hóa ứng xử đầy lòng hiếu khách của người dân xứ huế.

Vào một ngày se lạnh được ăn một tô bùn bò Huế nóng hỏi, cay cay thì quả thực rất lãng mạng như dòng sông Hương đã đi vào những câu thơ của hàng trăm thi sĩ.

2. Cơm hến

Không biết có tự bao giờ nhưng cơm hến đã trở thành món ăn truyền thống và dân dã của người xứ Huế. Ai đến Huế mà không thưởng thức cơm hến thì coi như mất đi một phần thi vị.

Được pha trộn từ nhiều nguyên liệu nên tô cơm hến vừa thơm hương các loại rau, vừa có vị ngọt của hến lại vừa đậm đà của mắm ruốc. Bên cạnh đó cơm hến lại rất cay, vừa ăn vừa xuýt xoa, ăn đến đâu mồ hôi chảy ra đến đấy, nhưng với người Huế như vậy mới đã, mới thấm và mới cảm nhận được hết hương vị thơm ngon của món ăn.

3. Bún hến

Bún hến là món ăn biến thể từ món cơm hến của tầng lớp bình dân vùng cồn Hến ven sông Hương xưa. Một tô bún hến đầy đủ gồm bún, hến xào, ớt tương, ớt tươi, nước ruốc, dầu mỡ, rau thơm, bắp chuối được thái mỏng và da heo rán phồng. Bên cạnh là tô nước hến và một khay gia vị để khách có thể tự nêm nếm.

4. Bánh bèo: 

“ Tôm chấy hồng thắm cánh bèo 

Dẻo thơm bột gạo quê nghèo nên thương 

Hẹn em ngồi quán ven đường 

Bánh bèo kết mối tơ duyên đôi long”

Bánh bèo là một món ăn bình dị, dân dã của người dân xứ Huế. Chiếc bánh bé xíu dẻo thơm hương bột gạo, vị ngọt của tôm cháy hòa trong chén nước mắm cay làm người ăn phải xuýt xoa khi thưởng thức. Gọi là bánh bèo, đơn giản là vì hình dạng của nó mỏng mảnh, tròn trịa như áng bèo cũng có thể là cách chơi chữ của dân gian bởi giá nó cũng bèo bọt như vậy. Tuy giản dị nhưng bánh bèo lại trở thành món đặc sản Huế nổi tiếng mà bất kỳ khách du lịch Huế không thể bỏ qua

5. Bánh canh Nam Phổ

Không nổi tiếng và được bán nhiều như bún bò hay cơm hến, nhưng món bánh canh cua của người làng Nam Phổ (huyện Phú Vang, Thừa Thiên – Huế) vẫn được nhiều du khách tìm đến thưởng thức mỗi khi có dịp về đất cố đô.

Món ăn có màu đỏ đặc trưng của hạt điều, nước dùng sánh ẩn hiện bên trong là thịt cua và tôm, thêm vài lát ớt xắt, vài cọng ngò cho dậy mùi thơm. Trong những buổi xế chiều, bát bánh canh cua Nam Phổ dù không cao sang nhưng đủ để thực khách phải tấm tắc khen ngon khi thưởng thức.

6. Nem lụi

Có cách chế biến như nem chua khi cũng được làm từ thịt lợn xay nhuyễn cùng các loại gia vị, nhưng thay vì gói lại để chua, người Huế đã biến tấu bằng cách vo thành từng viên dài quanh que tre nhỏ và nướng chín trên bếp than hồng.

Nem lụi xứ Huế có cách thưởng thức như món gỏi cuốn của người Sài Gòn khi được cuốn kèm với bánh tráng cùng các loại rau như xà lách, chuối chát, khế, đồ chua… Ăn kèm món này là chén nước chấm pha sền sệt như nước chấm món bánh khoái.

7. Bánh bèo chén

Được làm từ bột gạo, khuôn bánh là những chiếc chén con nhỏ xíu, ăn kèm với nước mắm ngọt, đơn giản là vậy nhưng ẩn chứa bên trong là một quá trình chế biến đầy công phu của người dân xứ Huế.

Món ăn hấp dẫn với màu trắng của bột gạo, màu vàng rộm của tôm cháy cùng chén nước mắm ngọt cay xé lưỡi đúng chất Huế. Ăn bánh bèo Huế phải từ từ mới cảm nhận hết được cái thơm ngon của nó. Vị ngọt của tôm cháy, cái đậm đà cay nồng của nước mắm hòa quyện với những chiếc bánh bèo thơm ngon tạo nên một cảm giác không thể nào quên khi thưởng thức.

8. Tôm chua Huế:

“Nguyên là đặc sản miền trong

Theo bà Từ Dũ ra cùng Hương Giang 

Tôm hồng, ớt đỏ, riềng vàng… 

Vị chua thấm lưỡi nhớ hàng thịt phay”

Tôm chua là một món ăn bình dị của người dân xứ Huế. Cái vị chua thanh của tôm, cay nồng của các loại gia vị làm cho ai đã một lần thưởng thức thì không thể quên được hương vị mộc mạc của món ăn.

Tôm chua mang đủ sự tinh tế của người Huế trong cách chế biến. Không sử dụng loại tôm biển to, mập, người ta bắt những con tôm nước ngọt, tôm sông, tôm đồng, tôm đất. Tôm không quá to, không quá nhỏ, sàn sàn nhau để được ngấm đều gia vị và làm cho hũ tôm thêm đẹp.

Tôm chua món ăn đặc sản Huế ngày nay được sản xuất từ nhiều nơi do chính bàn tay của người Huế đi xa. Nhưng không thể nào ngon bằng những lọ tôm được làm từ xứ sở của nó. Người Huế một lần trở về thăm quê, nhất là bà con Việt kiều, khi ra đi hẳn ít ai quên đem theo tôm chua để giới thiệu với bạn bè nơi viễn xứ.

Ghé Huế thưởng thức đặc sản rẻ mà ngon

Chỉ vài chục nghìn đồng là bạn đã có thể thưởng thức nhiều món ngon đặc sản của Huế như bánh canh cá lóc, bún thịt nướng và cơm hến.

Các món đặc sản ở xứ Huế, dù bán cho khách du lịch hay dân địa phương, thì vẫn có giá cả phải chăng và khi một lần thưởng thức đủ để bạn nhớ mãi.

Bánh canh cá lóc và bánh bèo 10.000 đồng

Trên đường từ trung tâm thành phố Huế đi Lăng Tự Đức, qua khúc đường tàu cắt ngang, hoặc dọc đường Điện Biên Phủ, không khó để thấy các quán ăn bán từ sáng tới chiều cho những ai muốn bổ sung năng lượng cho chuyến đi khám phá lăng tẩm. Một tô bánh canh cá lóc nghi ngút khói, sợi dai, cá tẩm ướp đậm đà, nước lèo ngọt thơm sẽ khiến bạn ấm bụng hơn. Nếu ăn một tô bạn chỉ hết 10.000 đồng.

Bánh canh cá lóc.

Bạn cũng không nên bỏ qua món bánh bèo trứ danh. Bánh bèo Huế thường ăn với ruốc tôm và chả xắt lát, kèm bát nước mắm ớt. Khi thưởng thức, cảm nhận được bánh rất mịn bột, và ruốc tôm nguyên chất. Giá bánh bèo cũng rất mềm, chỉ 10.000 đồng cho một đĩa ở các đường Nguyễn Công Trứ, Trương Định, Mai Thúc Loan…

Bún thịt nướng 15.000 đồng

Những miếng thịt heo nướng thơm ngon, bún tươi và rau sống tạo nên một món ăn ngon mắt, có thể tìm được ở bất cứ đường phố nào vào buổi sáng. Nhưng nổi tiếng nhất là ở làng Kim Long, đường đi Chùa Thiên Mụ. Bạn có thể chọn mắm nêm hoặc nước mắm tỏi ớt, tùy vào khẩu vị. Cô hàng bún cũng sẽ nhiệt tình chia sẻ nếu bạn muốn tìm hiểu về cách làm bún thịt nướng theo phong cách Huế.

Bún thịt nướng.

Cơm hến và bún hến 15.000 - 20.000 đồng

Hai món này được bán ở nhiều mặt phố và các kiệt (ngõ) ở thành phố đến các huyện như là món ăn sáng của người Huế. Với khách du lịch, muốn ăn vào những giờ “trái buổi” như chiều hay tối, thì có thể ghé những “phố ẩm thực” như Mai Thúc Loan, Nguyễn Sinh Cung… Một tô cơm hay bún hến dân dã gồm hến xào, hoa chuối xắt mỏng, rau thơm, đậu phộng, da heo chiên giòn. Tất cả hòa quyện với nhau tạo nên nét đặc trưng của ẩm thực Huế.

Bún hến.

Bún bò giò heo 25.000 đồng

Món ăn này đã thành thương hiệu và theo người Huế đi khắp đất nước và ra cả nước ngoài. Tại Huế, bún bò giò heo dù được bán ở những gánh hàng rong kĩu kịt, quán vỉa hè hay nhà hàng sang trọng thì giá thành luôn phải chăng. Tô bún bò kiểu truyền thống có giá 20.000 đồng, còn những tô bún được biến tấu với thêm mọc, gân, chả… đầy ắp cũng chỉ 25.000 đồng.

Bún bò giò heo.

Các món chay ngon bổ rẻ

Ở các thành phố lớn trên nước ta, ghé nhà hàng chay, thực đơn và giá thành có thể đắt hơn cả các món thường. Thế nhưng khi bạn bước vào một nhà hàng chay khá lớn và sang trọng ở ven sông Hương, bạn sẽ có được một bữa ăn ngon miệng mà giá cả lại vừa túi tiền bởi các món thường không quá 25.000 đồng. Một nổi lẩu chay chỉ 50.000-70.000 đồng. Nếu ghé các chợ hoặc con phố ở phía tây Huế, dọc các tuyến phố Phan Bội Châu, Thủy Xuân, các quán chay và các sạp hàng nhỏ san sát, giá còn rẻ hơn nhiều.

Cơm chay hấp dẫn.

Ngôi trường cổ nhất đất cố đô Huế

5h chiều, khi hoàng hôn buông đỏ trên sông Hương cũng là lúc những tà áo dài trắng dịu dàng ùa ra từ cổng ngôi trường cổ kính bậc nhất Việt Nam, trường Quốc học Huế.

Những ngày ở Huế, trong tiết trời dễ chịu đầu hè, cách tốt nhất để tham quan thành phố là đạp xe thong thả ngắm những con phố nhỏ êm đềm. Huế dịu dàng sau những guồng xe, không quá đông xe cộ qua lại. Trên con đường Lê Lợi là trường Quốc học nổi tiếng với tuổi đời hơn 100 năm có màu hồng đỏ đặc trưng dưới tán cây xanh.

Cổng ngôi trường nổi bật trên con đường Lê Lợi. Ảnh: Hues.

Trường chỉ mở rộng cửa vào những giờ nhất định cho các cô cậu học sinh cấp 3 ra vào, còn lại, chỉ có một cánh cổng nhỏ hé mở. Khách du lịch khi ghé qua con đường này đều bị vẻ đẹp của ngôi trường gây chú ý. Quốc học Huế được thành lập từ năm 1896, mang trong mình phong cách xây dựng của triều Nguyễn với dãy tường dài bao quanh mình được chạm trổ tinh xảo và phong cách Pháp với dãy nhà hai tầng sơn màu đỏ.

Tên ban đầu của trường là École Primaire Supérieure tức trường Cao đẳng Tiểu học, nhưng thường gọi là Quốc Học (1896-1936). Sau nhiều lần đổi tên, ngôi trường lại quay về với tên gốc là Quốc học vào năm 1956. Ngay phía sau cổng trường xây hai tầng cổ kính là con đường rợp bóng cây cổ thụ, những tán cây rêu mốc, bốn mùa phủ bóng mát xuống sân trường. Những dãy nhà hai tầng nằm dưới tán xanh, dãy hành lang dài hun hút, khung cửa sổ mở rộng đón nắng. Dãy nhà được nối với nhau bởi hành lang là nơi thư giãn của các cô cậu học trò vào giờ nghỉ giải lao.

Dưới tán hoa điệp anh đào. Ảnh: Hues.

Sân trường rộng, tán cỏ xanh, những hàng ghế đá im lìm, hàng me xào xạc và những bông điệp anh đào màu hồng nhạt cuối mùa vẫn còn vương đâu đây. Mùa hoa của riêng Quốc học Huế này nở rộ vào cuối tháng 2, đầu tháng 3, một màu hồng phủ kín ngôi trường. Để rồi qua mùa hoa ấy, cả sân trường lại rộn lên trong màu bằng lăng tím và màu hoa phượng rực rỡ, màu của mùa hoa chia tay những tháng ngày học trò. Những lúc ấy, sân trường bừng lên trong màu hoa và những tà áo dài trắng tinh khôi tựa cánh bướm xinh, trong nụ cười tỏa nắng của cô nữ sinh dịu dàng nhưng khóe mắt long lanh giọt nước mắt chia tay mùa hạ.

Ngôi trường được bao bọc bởi những hàng cây cổ thụ rợp bóng mát. Ảnh: Hues.

Đi dọc những lối nhỏ trong ngôi trường cổ kính bậc nhất Việt Nam, thấy như mình đang trở lại với một thời xa xưa. Nơi đây, đã từng có biết bao người nổi tiếng theo học và hôm nay, lớp lớp những thế hệ nối tiếp thêm danh tiếng cho ngôi trường. Quốc học Huế giàu tính lịch sử.

Kiến trúc nhà vườn Huế

Nhà vườn Huế không chỉ tạo nên sự gần gũi với thiên nhiên cây cỏ mà còn thể hiện nét văn hoá đặc sắc trong phong cách sống của người dân cố đô.

Từ trong cung ra ngoài nội có đến hàng nghìn khu vườn lớn nhỏ được hình thành và lưu giữ qua hàng trăm năm nay. Mỗi khu vườn gắn với một công trình kiến trúc riêng biệt, tạo nên hệ thống nhà vườn đặc sắc ở Huế.

Vườn cung

Vườn cung là nơi vua, hoàng tộc dạo chơi, thưởng lãm những khi nhàn rỗi, thứ dân không mấy ai được đặt chân đến. Vì thế cấu trúc vườn cung vừa thể hiện sự tự nhiên thanh thoát của cây, hoa, lá vừa phải toát lên sự sang trọng vương giả của các bậc đế vương như, vườn Ngự Viên, vườn Thiệu Phương, vườn Thường Mậu… Ngày nay hệ thống vườn cung không còn nữa, mà chỉ là những hoài niệm dấu tích xưa.

Vườn lăng

Kiến trúc vườn lăng ở lăng Minh Mạng.

Nếu vườn cung là nơi để tận hưởng tìm vui thú trần gian, thì vườn lăng là nơi để hoài niệm vọng tưởng. Ở Huế hiện nay gần như còn giữ được phần nào dáng xưa ở các lăng Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Đồng Khánh, Khải Định... Đây cũng là hệ thống vườn thể hiện rõ nét nhất mô típ kết cấu nhà vườn truyền thống Huế.

Lăng tẩm của các vua Nguyễn đều được xây cất trước khi băng hà khá lâu, nên quá trình xây dựng được tính toán chi ly cẩn thận từ cấu trúc, kiểu dáng công trình đến hệ thống vườn tược rất cân đối hài hoà. Hàng trăm năm nay giữa thâm u của rêu phong lăng mộ, cây vườn vẫn đơm hoa kết trái như chỉ có sinh mà không có lão, bệnh, tử.

Vườn nhà

Không cầu kỳ vương giả như vườn cung vườn lăng, vườn nhà Huế đơn giản nhưng không kém phần tao nhã sang trọng. Vườn nhà thường được rào chắn bằng một hàng chè tàu hay dâm bụt được cắt xén cẩn thận. Kiến trúc chính trong vườn là ngôi nhà rường bằng gổ được chạm trổ tỉ mỉ, trang trí công phu làm nơi thờ tụ gia tiên, bên cạnh là nhà phụ làm nơi ở cho các thành viên trong gia đình. Không gian còn lại là vườn cây, bể cá, hòn non mộ... Diện tích mỗi nhà vườn Huế thường từ 1.000 m2 đến 15.000 m2 với rất nhiều loại cây trái mang hương vị của cả hai miền Nam, Bắc như hồng nhung, nhãn, măng cụt, xoài, thanh trà, cam, quýt...

Nhà vườn An Hiên là địa danh du lịch nổi tiếng ở Huế.

Ngoài giá trị kinh tế thường ngày, vườn Huế còn là nơi để chủ nhân ngắm hoa thưởng quả vui thú điền viên sau những lo toan cơm áo hàng ngày. Theo con số thống kê mới đây, Huế hiện còn lưu giữ được 2.800 ngôi nhà vườn lớn nhỏ trong đó có hơn 1.000 ngôi nhà vườn trên 200 năm tuổi, tập trung ở các phường Phú Xuân, An cựu, Vỹ Dạ, Tây Lộc, Thuận Thành...

Nhiều ngôi nhà vườn đã trở thành những địa chỉ du lịch đặc sắc như vườn An Hiên, Tịch Lạc Viên và hệ thống nhà vườn ở Phú Mộng - Kim Long. Hệ thống nhà vườn Huế đã làm nên chiếc cầu nối giao thoa hài hoà giữa thiên nhiên và con người, làm nên nét riêng biệt trong văn hoá kiến trúc đô thị ở Việt Nam.

Vườn chùa

Huế là trung tâm Phật giáo của Miền Trung, Huế có hơn 130 ngôi chùa, niệm phật đường lớn nhỏ, trong đó có những ngôi tổ đình, cổ tự danh tiếng lâu đời như Từ Đàm, Thiên Mụ, Từ Hiếu, Bảo Quốc, Huyền Không, Trà Am, Vạn Phước...

Không gian xanh mát ở chùa Thiên Mụ.

Kiến trúc chốn thiền môn đã hoà quyện vào văn hoá - kiến trúc nhà vườn Huế. Vì thế, chùa nào ở Huế cũng được xây cất trong những khu vườn rợp bóng cây hoa trái. Vườn chùa không chỉ là nơi lộc phật cho muôn sinh mà còn là nơi cảm quan chiêm ngẫm lẽ nhân quả ở đời. Vườn chùa thấm đượm triết lý nhà Phật xanh tươi mà thoáng đãng như là nơi rũ bỏ những lo toan phiền muộn hàng ngày.

Tuy mỗi kiểu vườn có những nét đặc trưng riêng về mục đích xây dựng, không gian thể hiện... nhưng đều nằm trong sự nhất quán của lối kiến trúc Nhà vườn truyền thống Huế và đã thực sự trở thành nét văn hoá đặc trưng riêng trong kiến trúc đô thị hiện nay.